Jakie geny wpływają na kolor sierści u myszy?

Istnieje wiele genów wpływających na kolor sierści u myszy. Zważywszy, że nowe mutacje wpływające na tę cechę mogą się pojawiać nadal – może ich być nieskończenie (to chyba jednak za duże słowo) wiele.  

Jest pięć podstawowych loci z takimi mutacjami: A, B, C, D i P. Kolor warunkują również takie mutacje jak ln, pe czy pa, ale najpopularniejsze są odmiany z mutacjami na owych podstawowych pięciu loci.  

I jeszcze jedna uwaga – chodzi o kolor, a nie wzór włosów czyli np. łaty lub przemieszanie włosów w różnych kolorach jak np. roan.

 

Locus A to miejsce genów agouti i non-agouti. Podstawową odmianą barwną jest mysz o ubarwieniu dzikim – agouti. Mutacje na loci A modyfikują wzór agouti (żółto-czarny) w różnym stopniu – od jednego ekstremum w postaci czysto żółtych włosów – do drugiego – czarnych.

 

Mutacje recesywne na loci B to geny zamieniające czarną eumelaninę na brązową.

 

Mutacje recesywne c  to geny różnego stopnia albinizmu, który czasem jak albinizm nie wygląda (ubarwienie syjamskie, szynszyle).

 

Mutacja recesywna d  zmienia strukturę włosa zbijając pigment w grudki i zostawiając „puste” przestrzenie, dające efekt rozbielonego koloru.

 

Również mutacja p  rozcieńcza kolor redukując kolor czarny, nie modyfikując żółtego.

Na schematach przedstawiłam wpływ omawianych mutacji  w trzech wariantach: na myszy o dzikim umaszczeniu i na ekstremalnie żółtej oraz na czarnej. Ponieważ są to mutacje recesywne brałam pod uwagę ich postać homozygotyczną. Niektóre postaci heterozygotyczne są również bardzo interesujące i uznane za standardowe ( szynszyla, burmese). Większość kombinacji barwnych to jednak odmiany niestandardowe – nieuznawane. Nie znaczy to, że nie znajdują one swoich amatorów lub że za standardowe nie zostaną uznane w przyszłości.

Oczywiście lepiej byłoby pokazać zwierzęta na zdjęciach, nie posiadam jednak – i nie zamierzam – wszystkich tych odmian barwnych.

Gen non-agouti

Gen non-agouti a jest  genem recesywnym, który ogranicza produkcję melaniny  we włosach tylko do jednego z jej rodzajów – czarnobrązowej eumelaniny.  Wszystkie więc odmiany barwne, oparte na tej mutacji, a jest ich bardzo wiele, są określonym rozcieńczeniem tego czarnobrązowego koloru. Nie ma tu  odcieni czerwono-żółtawych, bo feomelanina jest wyłączona. 

Drugim efektem działania genu a jako homozygoty jest brak strefowego zabarwienia włosa, co ma miejsce w obecności podstawowego genu tego loci: A – genie agouti. Włosy a/a są jednakowo zabarwione na całej długości – bez tickingu. Są to dmiany z grupy Self i Pointed.                              

                                                                                                                                                                                          

W podstawowej formie homozygota a/a jest myszą czarną (w praktyce spotyka się włosy żółte za uszami, wokół narządów płciowych i sutków, co  jest niepożądane).  Recesywne geny „rozcieńczające” dają kolejno: b – czekoladowy,  c^e – beżowy i bone,  d- niebieski, p-dove, b i d-lilac, d i p-silver, b i p- champagne, d i si – pearl, c^h/c^h– syjamy, c^h/c  – himalaje, c^ch/c^h – burmese, c^ch/c^h i  d – blue burmese, odmiany z genami szynszyli: havanę, mock chocolate oraz pochodne. Jest to więc ogromna grupa odmian, szczególnie odmian ustandaryzowanych.

Recesywny gen non-agouti ma też wpływ na zachowanie zwierząt. Gryzonie non-agouti łatwiej się oswajają, są mniej agresywne i płochliwe w porównaniu z myszami agouti, mają mniejszy temperament: są mniej aktywne i ostrożne, ciszej piszczą, słabiej gryzą. Szerzej omówię ten mechanizm w notatce o genie agouti A.